Bewuste groei vs. bewuste krimp

Bewuste groei vs. bewuste krimp

De één breidt bewust uit in het noorden, de andere krimpt bewust in in het zuiden. Twee kwekers, allebei succesvol, met ieder hun eigen lessen uit het ondernemerschap.

John van Marrewijk
John van Marrewijk (53) besloot tien jaar geleden het roer om te gooien, om met drie partners de wereld te veroveren. Met succes. In de Kop van Noord-Holland staan inmiddels maar liefst veertig hectare vol met paprika’s en ze zijn nog niet uitgegroeid.
Marcel Michels
Marcel Michels (47) viert volgend jaar zijn twintig jaar boomkwekersschapjubileum. Bij toeval eigenlijk. Want de autotechniek lonkte in zijn vroegere jaren, en in de beginjaren deed hij zijn kwekerij meer ‘voor erbij’, naast zijn werk als hovenier. Inmiddels kent hij het klappen van de zweep wel.
Bewuste groei vs. bewuste krimp
Vraag 1

Welke weg heb jij afgelegd als ondernemer?

“We zijn vier ondernemers en kennen elkaar uit het Westland. We zaten in vader-zoonbedrijven, waren de klassieke tuinders. Twee van ons hadden er al een samenwerkingsverband met een ander bedrijf. We zaten bij elkaar en voelden dat schaalvergroting de toekomst is, en daarvoor moet je samenwerken. Tien jaar geleden kochten we daarom met zijn vieren deze grote lap grond in Wieringermeer. Hier zitten verschillende mega-tuinders die leveren aan Harvest House, de grootste speler in groente- en fruit van Europa.”

John van Marrewijk, Kwekerij de Wieringermeer

“Ik kweekte klimplanten naast mijn hovenierswerk, die ik rechtstreeks leverde aan zelfstandige tuincentra. In 1997 kon ik mijn baan opzeggen en me focussen op mijn bedrijf. Toen veranderden de tuincentra stuk voor stuk in ketens. Die ketens kopen in via grote partijen, voor een veel te lage prijs. Het roer van mijn bedrijf moest dus om. Mijn zoon heeft een zomer gezocht naar zakelijke afnemers in Duitsland. En ook ik moest de boer op. Daar houd ik eigenlijk niet zo van, maar ik moest wel. Het komt je niet aanwaaien. Ik veranderde van product, ik verkoop nu vooral struiken aan bedrijven en grote groenvoorzieningsprojecten. Mijn bedrijf is volledig omgegooid en met succes. Het is stabieler geworden. Ik weet wat er morgen gebeurt.”

Marcel Michels, Marcel Michels Boomkwekerij

Vraag 2

Wat betekent groei voor jou?

“Voor mij betekent groei ontwikkeling: je voert je strategie uit en het klopt. Waarop je nog meer strategie en plannen kan uitvoeren. Het is een bewijs van verdienste. Toen wij begonnen, begrepen mensen niet waarom we dat zouden doen. Maar wij zagen dat supermarkten steeds groter werden, ze willen weten waar het product vandaan komt en goedkoper inkopen. Daar speelden wij strategisch op in. We kregen eerst te horen dat we de prijs drukten, maar dit is nu eenmaal de markt. En nu zie je veel meer kwekers samenwerken. Wij waren echter inmiddels alweer bezig met onze vervolgstrategieën. We telen nu bijvoorbeeld ook in Tunesië, zodat we ook in de winter in Nederland paprika’s kunnen aanbieden.”

John van Marrewijk, Kwekerij de Wieringermeer

“Het blijkt kwaliteit te zijn, maar het kostte even tijd om erachter te komen. Begin jaren negentig schreef een docent tijdens een managementcursus op het bord “Small is beautiful”. Die regel heb ik overgeschreven in mijn schrift. Maar eigenlijk ben ik hem pas 25 jaar later toe gaan passen. Onbewust keek ik misschien te veel naar andere kwekers, wilde ik bewijzen dat ik ook kon groeien. En dan heb je eigenlijk een plaat voor je kop. Want wat wilde ik nu echt? Ik had in het verleden 40 hectare grond, nu nog 25 hectare. Maar de planten die ik kweek, zijn van veel betere kwaliteit voor een hogere prijs. Je moet je niet gek laten maken. Klein is inderdaad mooier. Letterlijk. Die economieleraar had in mijn geval gelijk.” Marcel lacht. “Ja inderdaad. Soms moet iets even bezinken en indalen.”

Marcel Michels, Marcel Michels Boomkwekerij

Vraag 3

Wat is je meest waardevolle les?

“Zoek de samenwerking op. Het maakt je sterker, met elkaar kun je klappen opvangen en stappen maken. Zeker in de glastuinbouw, afzet, het ondernemen, financiën, alle facetten die daarmee te maken hebben, maar ook in andere industrieën. Het betekent niet dat je zoals ik meteen een groter bedrijf hoeft neer te zetten, ook kleinere bedrijven kunnen samenwerken. Je hebt altijd dingen waar je goed in bent, en je werkt samen met mensen die dingen beter kunnen dan jij.”

John van Marrewijk, Kwekerij de Wieringermeer

“Je moet je wapenen, er niet op gokken dat dingen wel overwaaien. In 2009 vroor het 19 graden. Ik dacht eerst dat het wel mee zou vallen. Dus niet. Binnen twee nachten waren mijn planten kapot, waar ik jarenlang met zorg op had gepast. Daarna kwam de crisis. Hij leek langs ons heen te gaan in het begin. We lachten er nog om met de andere kwekers. "Als mensen niet op vakantie willen, dan geven ze misschien meer geld uit aan gezelligheid thuis.” En toen wilden de mensen toch op vakantie. Een jaar na die vorstschade, stortte de markt in. Een harde les, maar ik heb er wel van geleerd.”

Marcel Michels, Marcel Michels Boomkwekerij

Vraag 4

John stelt een vraag aan Marcel

"Marcel heeft een klein bedrijf, en dat is een prima keuze natuurlijk. Wel vraag ik me af of hij samenwerkt met andere partijen. Zo ja, hoe? En zo niet, waarom niet?"

John van Marrewijk, Kwekerij de Wieringermeer

“Nee we werken alleen. We zoeken alleen onze afnemers op. We hebben vroeger wel een aantal jaren via de veiling geleverd, maar als je dat niet constant doet, dan heb je ook een slechte prijs. In onze sector is het denk ik belangrijk om een product te hebben die super van kwaliteit is. Omdat het wereldje niet erg groot is krijg je hierdoor naamsbekendheid en gaat de afzet vanzelf ook de goede kant op. Met de teelt zitten we wel in een teeltstudieclubje om wat van elkaar te leren. Maar de meeste kwekers hebben wel de angst om gekopieerd te worden als ze teveel over zichzelf vertellen. Dus dit blijft vrij oppervlakkig.”

Marcel Michels, Marcel Michels Boomkwekerij

Vraag 5

Marcel stelt een vraag aan John

“Ik vind het knap dat hij het zo doet en, dat ook wel, dat hij het zo wil. Mijn vraag: Hoe doe je dat nu, met zijn vieren aan het roer? Hebben jullie speciale taken afgesproken?”

Marcel Michels, Marcel Michels Boomkwekerij

"Tien jaar geleden zaten we aan tafel en we vroegen elkaar, wat doe jij het liefst? Dus niet waar je goed in bent, of wat je altijd al doet, maar gewoon, wat je het líefst doet. De taken zijn daar naar verdeeld: teelt, financieel, techniek en organisatie en de vierde, mijn taak, inkoop en verkoop. Na verloop van tijd kom je erachter of jij degene bent die er ook de beste in is, en of je dat dus ook moet blijven doen. Zo vind ik verkoop heel leuk, ik zat ook vroeger een paar jaar achter de telefoon om te verkopen. Maar we zijn aangesloten bij de overkoepelende organisatie Harvest House en zij hebben een groot gedeelte van de sales overgenomen. Zij zijn een sterkere onderhandelingspartner en zijn daar dus gewoon beter in. Dus laat ik hen dat doen. Er is nog genoeg te doen."

John van Marrewijk, Kwekerij de Wieringermeer

Uitgelezen? Delen maar!

Groeifactor-app

Ondernemers-inspiratie voor onderweg: luister gesprekken, kijk video’s, lees artikelen.